محمد مهريار

548

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

فساران Fas r n فساران يا فسارون ( برحسب تداول عامهء اصفهان ) ديهى است بزرگ و معتبر كه آن را در عداد ديه‌هاى براآن شمالى ( برحسب تقسيمات امروز ) به حساب آورده‌اند . اين ديه در سال 1345 جمعيت آن 471 نفر و در سال 1375 جمعيت آن 1316 نفر بوده است . « 1 » همچنان كه بر جمعيت و آبادى آن بسيار افزوده شده است ، شهرگرايى هم در آن نفوذ پيدا كرده و دارد همچنان پيش مىرود . براى اطلاع از تاريخچه و ويژگيهاى جغرافيايى براآن نگاه كنيد به‌عنوان براآن در همين فرهنگ و چون عمدهء مقصود ما نامواژهء محل است به آن مىپردازيم . واژه‌شناسى : در صورت ظاهر فساران بىمعنا مىنمايد ولى با دقت بيشتر مىتوان تشخيص داد كه از سه جزء « ف + سار + ان » تركيب شده است . تا به معناى هريك از اين اجزاء برسيم اين مسأله را بايد تذكر داد كه اين نامواژه ربطى به فسا شهر مشهور فارس و فسور ديه ديگرى در اصفهان ( دهستان حومهء اردستان ) ندارد برحسب تحقيقاتى كه مرحوم پورداوود « 2 » در مورد واژه‌هاى « افسر » و « افسار » كرده‌اند اين هردو واژه به يك معنا است و « افسار » همان « آبسار » معادل « آبسر » است . بنابراين واژهء ما هم جزء اول و ثانى آن همان « افسار » به معنى « آبسر » است كه « الف » اول آن در تطور حذف شده و به جاى « افساران » معادل « آبسران » ، فساران شده و اما جزء آخر آن علامت كثرت و نسبت است . از واژهء « آب‌سران » تعجب نكنيد چون‌كه سراب و سرابه و سرابه‌ها و ديه‌هاى سرابه و سراب اصطلاحى است كه همه در اصفهان رايج است و مقلوب آنها هم صحيح است . بنابراين فساران يعنى آنان كه « سرآبه » هستند و محلهايى كه « سرآب » است و به آب زودتر دسترسى دارند . فغستان Faqest n فغستان ديهى است نه‌چندان بزرگ از شهرستان گلپايگان كه در جمع ديهاى دهستان كنار رودخانه به حساب آمده است . مطابق آمار سال 1345 كه در همين فرهنگ همواره مورد استفادهء ما بوده است 271 نفر جمعيت داشته است . « 3 » سابقا به مناسبت گفته‌ايم كه ناحيت

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 20 . ( 2 ) - ن . ك . به هرمزنامه از همين مؤلف ذيل همين عناوين . ( 3 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 74 .